Pet van de Luijtgaarden heet eigenlijk Patrick. Dat ging zo: zijn moeder nam wel eens bedrijfspetjes mee, die ze - tegen Patricks zin - aan een spijker in zijn kamer hing. Pet werd groter, ging studeren en later werken en liet zijn kamer inclusief petten voor wat het was. Op een dag kreeg zijn moeder een vreselijk ongeluk, ze was op slag dood. Na de begrafenis, natuurlijk was er veel verdriet, ging het leven door. Het huis werd verkocht en de verzameling petten, die nog steeds op zijn jongenskamer hing, werd ingepakt en meegenomen, want weggooien is voor Pet zo’n beetje het moeilijkste dat er is.

Bovenstaand credo, ‘Vrede baart voorspoed’ en ‘Deugd is leven’ zijn enkele van de wandteksten waar kostschoolmeisjes in het Sint-Ursula-Instituut (ook wel Onze-Lieve-Vrouw-Waver-Instituut) zo’n 150 jaar tegenaan hebben gekeken. Annie van Gemert fotografeerde de expressieve architectuur en inrichting van deze voormalige kostschool.

Iedereen kan op de foto bij Koos Breukel, in principe. Nederlands beste portretfotograaf sluit vooraf niemand om esthetische overwegingen uit. Voor zijn presentaties, zoals nu in het nieuwe Being Dutch, selecteert hij authentieke emoties van de geportretteerden, krachtige composities van hemzelf.

In zijn boeken lijkt Marco van Duyvendijk altijd onderweg, fotograaf zonder vaste woon- of verblijfplaats. In het colofon van de recente publicatie Watch the Weather Change liet hij afdrukken dat de foto’s op locatie in Hong Kong, China, Taiwan en Nederland zijn gemaakt. Maar de essentie van dit logboek is mijns inziens de beweging, het reizen als doel op zich.

Er is dit jaar een boek uitgekomen: Rick, 28 jaar vrijgezel heet het. Een klein boekje in een kleine oplage, 100 stuks. Niet alleen omdat het openhartig is, vind ik Rick, 28 jaar vrijgezel het interessantste fotoboek van 2011, ook omdat het slim in elkaar zit. Fotografie is heel ruim opgevat en verrassend aan tekst gekoppeld. Toen Rick me vroeg een nawoord voor zijn boek te schrijven, zei ik meteen ja:

Ongeveer één keer in de vijf jaar verschijnt er een boek van Bertien van Manen, de internationaal vermaarde fotografe met de zeer persoonlijke documentaire aanpak. Let’s sit down before we go heet de nieuwste publicatie, met foto’s uit Oost-Europa, geselecteerd en geordend door de Britse fotograaf Stephen Gill.

Jos Jansen werkte lange tijd als organisatiepsycholoog in het bedrijfsleven, maar veranderde enkele jaren geleden van richting. Hij publiceerde enkele boeken over uiteenlopende onderwerpen met voornamelijk de mens (emoties) in de hoofdrol. In 2011 kreeg hij de gelegenheid twee maanden door te brengen op de onderzoeksafdeling van NXP Semiconductors, een fabrikant van microchips. Voor Jansen de uitgelezen kans zijn kennis van de psychologie en zijn nieuwe vak als fotograaf in te zetten voor een antropologisch verslag van een gewoonlijk gesloten afdeling.

Fotograaf Bert Verhoeff en schrijver Gerrit Molenaar maakten samen een boek waarin negen meer of minder dementerende mensen centraal staan. De precieze aanleiding voor het maken van dit boek wordt in het midden gelaten, maar dat de drijfveer een persoonlijke is, blijkt uit de nadrukkelijk uitgesproken wens om met andere ogen te leren kijken naar mensen die soms in een andere realiteit lijken te leven. Iedereen die met een dementerende ouder of grootouder te maken heeft (gehad), weet hoe makkelijk het is hen te negeren door steeds minder vaak op bezoek te gaan, en hoe moeilijk om met geduld en aandacht de zorgen weg te aaien of mee te deinen op een dagdroom.