World Press Photo 2010
| Volgende |
14 februari 2010 »
De persconferentie met de bekendmaking van de nieuwe World Press Photo kon ik helaas niet meemaken en omdat ik een laptop ontbeerde moest ik terugvallen op mijn iPhone om de winnaar te bekijken. Ik zag dat een foto had gewonnen, natuurlijk, maar wat erop stond was onzichtbaar. Dankzij de tekst van het nieuwsbericht begreep ik een beetje waar het om ging.
Pas toen ik een dag later in het ochtendblad (broadsheet) op 6 kolom de foto van Pietro Masturzo zag, begon me te dagen hoe het kon gebeuren dat een internationale, professionele jury van fotoliefhebbers tot deze keuze is gekomen. Een introvert beeld (je moet de foto in, hij komt je niet tegemoet) van drie vrouwen op een dak, in de nacht van Teheran. Een foto die je maakt vanuit een hotelraam. Een foto ook die van zichzelf zo weinig nieuwswaarde heeft, dat een ervaren fotoredacteur sterk vermoedt dat het een beeld is uit een grotere serie.
Voor de derde keer op rij is de WPP-winnaar niet een foto die een verhaal vertelt, maar moet een verhaal in woorden de foto verklaren. Voor de derde keer ook een foto die losgehaald is uit een serie. Foto’s die je niet snel op de voorpagina van een krant ziet, maar die als onderdeel van een reportage in een magazine hun waarde bewijzen, of in een boek of tentoonstelling. De conclusie moet zijn dat de jury’s van de laatste jaren kiezen voor achtergrond en niet voor nieuws.
Vijf jaar geleden werd het 50-jarig jubiluem van World Press Photo luister bijzet met de documentaire Looking for an Icon waarin vier winnende foto’s uit het verleden werden geanalyseerd: de Vietnamese commandant die een arrestant doodschiet, de Chileense president Allende enkele uren voor zijn gewelddadige dood, de dappere Chinees tegenover de tank en de huilende Amerikaanse militair naast zijn gesneuvelde makker. Alle vier sterke beelden, met een duidelijke nieuwswaarde. Achteraf gezien blijkt die gefilmde lofzang uit 2005 een breekpunt te hebben aangegeven: foto’s als deze hebben sindsdien geen World Press Photo meer gewonnen.
Op zich is die keus om geen hard nieuws te kiezen begrijpelijk. Fotografen die serieus met journalistiek bezig zijn zie je steeds vaker de aandacht verleggen van krantennieuws naar achtergronden. En reportagefotografie gaat steeds meer in de richting van documentaire fotografie. Die ontwikkeling hoort bij de economische teloorgang van kranten en magazines.
In die lijn past ook de keuze in de categorie Portretten Series, door Nederlandse media zo verwelkomd omdat op de plaatsten 1, 2 en 3 landgenoten zijn uitverkoren. Prima en prachtig, natuurlijk. Maar het werk staat behoorlijk ver van het nieuws af. Eerder zijn het onderwerpen voor een categorie als Contemporary Issues (hedendaagse thema’s). Nieuwsfoto’s? Niet echt. Zo zijn in elk geval de meeste foto’s uit de series van Roderik Henderson en Annie van Gemert gemaakt in het jaar voor 2009. Net als trouwens die uit de serie van Pieter ten Hoopen over Hungry Horse waarmee hij voor een eervolle vermelding in de categorie Dagelijks Leven Series (en tweede prijs in de categorie Portretten Enkel) in aanmerking is gekomen. Goede foto’s zeker, en het klopt ook allemaal wat het reglement (gepubliceerd in 2009) betreft. Toch mogen we ook hier concluderen dat bij de jury een sterke neiging tot slow journalism bestaat.
Bij dit soort categorieën is dat ook wel prettig, zo ontstaat straks bij de bezoeker van de tentoonstelling en de lezer van het jaarboek een breed overzicht van de stand van zaken in de fotojournalisitek. Maar terugkerend bij de winnaar van de hoofdprijs valt de vraag niet te onderdrukken: uit dik 100 duizend ingezonden foto’s, na twee weken jurering, is dit de beste nieuwsfoto? Is dit alles?
Iraanse fotografen begrijpen er in elk geval niets van. In NRC Handelsblad is te lezen: ‘“Deze Italiaan neemt een wat onscherpe foto vanuit een veilige plek en wint de allerhoogste prijs, terwijl Iraanse fotografen hun levens wagen,” zegt fotograaf Yalda Moayeri.’ En verder: ‘“Mijn collega’s in Iran hebben de beste foto’s gemaakt onder de moeilijkste omstandigheden en hebben overal ter wereld op voorpagina’s gestaan. Over de kwaliteit van hun werk bestaat geen twijfel,” zegt Hassan Sarbakhshian, voormalig fotograaf van Associated Press. Na de verkiezingen moest hij Iran ontvluchten. “Dit was een verkeerde keuze,” zegt hij per telefoon vanuit de Verenigde Staten, waar hij nu woont.’
Die redenering is begrijpelijk, maar bij het bepalen van wat een beste foto is, hoeft die Iraanse gedachtengang geen hoofdrol te spelen (overigens werd Masturzo gearresteerd tijdens zijn verblijf in Teheran wegens het ontberen van een journalistenvisum en werden zijn spullen tijdelijk in beslag genomen, een dreigende toestand die hem ertoe bracht niet meer op straat te fotograferen). Het gaat om het resultaat, niet om hoe het allemaal zo gekomen is. Sommige foto’s kosten nu eenmaal veel werk en veel risico, en andere niet, terwijl die laatste dan toch een beter beeld kunnen opleveren. Maar dan moet een jury naturlijk wel met een beter beeld op de proppen komen. En daar lijkt het toch mis te zijn gegaan bij deze jury. Je kunt hoog en laag springen, maar een echt goede foto is de winnaar niet. Zelfs niet als je in overweging neemt dat de grote ruimte in de foto functioneel is, vanwege het schreeuwen in de nacht. De winnende foto is ok, maar hij is niet bijzonder. En had daarom dus niet mogen winnen.
De jury rechtvaardigt zijn keuze met de mededeling dat de winnaar een foto is die aanzet tot nadenken. Dat is goed bedoeld. Ook ik ben een groot en verklaard liefhebber van foto’s die aanzetten tot nadenken. Maar dat lukt alleen als er in het beeld een clou zit. Dat heeft de winnaar van de World Press Photo 2009 te weinig. Er zijn ook mensen die blij zijn dat de jury geen bloederige foto heeft gekozen. Dat klopt, maar je zou toch mogen verwachten dat het winnende beeld een heldere nieuwsfoto is. De laatste keer dat een goede foto won was drie jaar geleden, toen Spencer Platt een prachtige doordenker maakte over de oorlog in Libanon. Wereldnieuws, geen bloed, een foto ook die ons liet nadenken over vooroordelen. Dat was een winnaar.
–
BIJLAGEN
Uit het persbericht van World Press Photo van 12 februari 2010 :
The conclusion of the jury
Jury chair Ayperi Karabuda Ecer said: “The photo shows the beginning of something, the beginning of a huge story. It adds perspectives to news. It touches you both visually and emotionally, and my heart went out to it immediately.”
Fellow juror Guy Tillim commented: “The difficulty in photographing conflict situations is one of portraying the parallel lives involved, of people going on with their lives. This picture has made a very good attempt at marrying these two elements, in giving the conflict a context – and that is a holy grail of photography. The photographer does it with a very beautiful image of an Iranian landscape, which would be worth looking at in itself. But it also arouses our curiosity about the woman shouting – incorporating this moment, the importance of this historical event. It represents a very honest and successful attempt at taking forward our vocabulary of showing things.”
Juror Kate Edwards said: “The photo has a powerful sense of atmosphere, tension, fear – but also of quietness and calm, and in this sense was a challenge as a choice. We were looking for an image that drew you in, took you deeper, made you think more – not just about showing what we already know, but something that asks more of us.”
Uit NRC Handelsblad van 12 februari 2010:
‘Volgens de Belgische fotograaf Stephan Vanfleteren, voor de derde keer jurylid bij World Press Photo, leidde de keuze voor de foto van Masturzo tot flinke discussies onder de juryleden. “Dit beeld was niet mijn favoriet. Ik had liever een visueel sterkere foto gewild. Ik vermoed dat sommige mensen bij dit beeld niet direct worden meegesleurd door wat ze zien.” Toch staat Vanfleteren achter de keuze van de jury. “Hoe meer je weet over de situatie, des te interessanter wordt de foto. Dit beeld groeit.”’
Zie ook: Zie ook: Beter geen icoon dan helemaal geen icoon, waarin Bert Sissingh schrijft waarom hij de World Press Photo 2010 wel een icoon (in potentie) vindt.
Plaatsen/Stemmen op:
![[klik voor groter beeld]](http://www.photoq.nl/media/phts/01-Pietro-Masturzo-groter.jpg){kind=link}
Reacties (3)
Plaats een reactie
Maximaal 2000 tekens, 2000 tekens over.