zaterdag 4 februari 2012 De verbindende schakel in fotografie
Kwaliteit onderwijs fotografie moet omhoog
Volgende
24 september 2009 »
door PhotoQ

Mirelle Thijsen pleit in een opiniestuk dat aan PhotoQ is aangeboden voor een structurele verbetering van het fotografie-onderwijs, zowel aan kunstacademies als universiteiten. Zij stelt voor lessen cultuurgeschiedenis van de fotografie te introduceren aan middelbare scholen. Thijsen schreef het stuk bij gelegenheid van haar afscheid uit het academische onderwijs in de fotografie.

Download en lees de pdf:
 
PhotoQ is erg benieuwd naar reacties op het stuk van Thijsen.
Reageren kan via het reactieveld onderaan dit artikel.
Is je stuk langer dan 2000 tekens? Mail PhotoQ
 
Reacties vind je intussen onder dit stuk.
Aparte aandacht verdient de reactie van Rob Philip: Een goed discours verdient brede steun
 
Mirelle Thijsen was in de periode 2005-2007 voorzitter en universitair docent van de Masteropleiding Photographic Studies (MaPS) aan de Universiteit Leiden.
 
Enkele hoofdpunten uit het betoog van Thijsen:
 
• “Sinds de Tweede Wereldoorlog is aan de kunstacademies fotografie onderwezen door professionele fotografen, vormgevers, art-directors, beeldredacteuren, kunst- en filmhistorici, weliswaar gepassioneerd, maar zonder didactische aantekening.”
 
• “Hoewel het fotografieonderwijs een dynamisch karakter heeft (afwisselend bestaat het programma uit werkbesprekingen, workshops, lezingen, excursies, contacturen met gastdocenten uit het internationale werkveld), blijken veel studenten, na hun afstuderen, toch niet in staat de verschillende visies op fotografie te herkennen en te duiden. Bovendien omvat de helft van de studie ‘zelfstudie’. Goed, de gloednieuwe Fotoprijs voor Fotografiestudenten is een aardige aanmoediging voor jong talent, maar de kennis van afgestudeerden aan foto-opleidingen in Nederland is onvoldoende om te kunnen stellen dat ‘een grondig referentiekader’ is opgebouwd of een ‘theoretisch fundament’ is gelegd.”
 
• “Op zich revolutionair te noemen, deze beide benoemingen, als het gaat om het universitair onderwijs op het gebied van de fotografie in Nederland, en zelfs tot ver daarbuiten. Toch ben ik van mening dat het voor Nederland, waar het universitair onderwijs/onderzoek in de cultuurgeschiedenis en theorie van de fotografie in de kinderschoenen staat, beter was geweest als iemand van het kaliber Hal Foster, James Elkins, Margeret Dikovitskaya, Liz Wells, of Elisabeth Edwards was aangesteld, in Amsterdam, Leiden, Rotterdam of Utrecht.”
 
• “Het grootste probleem waar wij als kunsthistorici-gespecialiseerd-in-de-geschiedenis-van-de-fotografie mee geconfronteerd worden, als het gaat om het vlot trekken van de emancipatie van de fotografiewetenschap in Nederland, is het gebrek aan interne kwaliteitsbewaking. Wij zijn nauwelijks bekend met het schrijven van papers, en al helemaal niet met het principe van peer reviewing en citeerindexen zoals gebruikelijk en noodzakelijk in andere wetenschappelijke disciplines. Groepsoverleg en kwaliteitsbewaking onder gelijken, wereldwijd, is een essentiële voorwaarde voor accreditering.”
 
Dr. Mirelle Thijsen is fotohistorica, publicist en oprichter van International Photography Research (IPhoR) in Amsterdam (1988). IPhoR verricht onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek en maakt tentoonstellingsproducties op het gebied van de cultuurgeschiedenis van de fotografie. Mirelle Thijsen is adviseur op het gebied van Advanced Photographic Studies. In 2010 opent Mirelle Thijsen een Researcher in Residence (RiR) in de zuidelijke Vogezen in Frankrijk.
 
Deze maand lanceert IPhoR een nieuw onderdeel van haar website: ‘a curator’s and critic’s Collection (ccCIPhoR)’ met een willekeurige selectie uit de collectie IPhoR: in eigen beheer uitgegeven fotoboeken, leporello’s, prentbriefkaarten, cartes de visites, fotoprojecten in de vorm van onregelmatig verschijnende tijdschriften, etc.
 
 
 
 
 
 
Plaatsen/Stemmen op:  

Reacties (9)

1. Han Sieveking op Vrijdag 25 september 2009 20.49
Een goede zaak dat er eens over de kwaliteit van het fotografie onderwijs in Nederland wordt geschreven. Heel jammer dat de auteur haar huiswerk onvoldoende gedaan heeft, dan wel dat de auteur lijdt aan een tunnelvisie. Het betoog wordt uitsluitend opgehangen aan enkele geaccrediteerde en gesubsidieerde opleidingen (KABK, HKU en St Joost). Blijkbaar is zij onbekend met het bestaan van bijvoorbeeld de Fotoacademie, die al meer dan 20 jaar met succes opleidingen fotografie verzorgd en dat op een andere, geheel eigen manier aanpakt. En dan komt ook nog even de Fotoprijs voorbij (nota bene als een initiatief van het NFM!), maar andere wedstrijden welke zich op studenten richten als het Steenbergen Stipendium, PANL (studentwork) en de al sinds 2003 actieve Photo Academy Award blijven onvermeld. Een en ander laat ernstige twijfels ontstaan bij haar bevindingen en aanbevelingen.

2. Robert Kramer op Zaterdag 26 september 2009 23.27
Beste Han, Nou wil het zo zijn dat ik jouw opleiding (en jou) als student heb meegemaakt zo'n 10 jaar geleden. De fotoacademie presenteert goede en degelijke vakfotografen en hier en een interessante fotograaf met wat inhoud (eens in de 3 jaar?). Echter inhoudelijk komt het nog geen eens in de buurt waar Thijsen het over heeft in haar betoog (niemand aan jouw opleiding student of docent is op deze manier met beeld bezig). Jij als meesterprinter bent enkel geïnteresseerd in de schoonheid van een foto en totaal niet in de inhoudelijke achtergrond of fundering van een werk. Kunststromingen en bredere maatschappelijke ontwikkelingen waar fotografie op inhaakt en een dialoog mee aangaat dan wel haar eigen positie inneemt snap jij niks van en vind je onzin (ervaring met een klasgenote die erg ver is gekomen binnen de conceptuele kunst met fotografie maar bij de fotoacademie door jou persoonlijk aan de kant werd gezet). Mensen als Elkins, Barthes, Burgin of Fried heb jij enkel van gehoord maar nooit gelezen (en anders in ieder geval niet begrepen anders zou je direct je onderwijs programma omgooien en je diep schamen). Gelukkig voor jou maar helaas voor de rest is het bij de meeste kunstacademies niet anders (alhoewel deze wel pretenderen inhoudelijker te zijn). Het echte fotografie onderwijs in Nederland is alleen nog te vinden binnen de kunstgeschiedenis. Een opleiding kunstgeschiedenis is daarom misschien nog wel waardevoller dan welke fotografie opleiding dan ook voor iedereen die zich met beeld bezig gaat houden. Als je echt wilt dat de "geheel eigen aanpak" geloofwaardig gaat klinken en niet lachwekkend op een 'inhoudelijke' website als photoq.nl is het misschien een idee op de opleiding aan jouw fotoacademie aan te vullen met te minste 50% inhoudelijke lessen tegen over de luttele 2 uur "hebben jullie wel eens hiervan gehoord?". Met vriendelijke groet, Robert Kramer (voormalig student fotoacademie Amsterdam en afgestuurd kunsthistoricus te Utrecht)

3. Eddie op Maandag 28 september 2009 14.17
Och nee, gaat Han Sieveking hier nu van zich laten horen? En dan ook nog met een fotoacademie promopraatje? Prima hoor Han, en als commerciele rakker je aard.. maar steek naast je aanwezigheid hier dan ook wat tijd in het rondlopen op je opleiding om in de wandelgangen te horen wat er speelt. En neem dan ook de moeite om te reageren op een klachtenbrief, aan jou gericht, en laat die niet afhandelen door je speelpop (maar prima prima docent) Ruud.

4. bob op Dinsdag 29 september 2009 9.26
goede discussie

5. Han Sieveking op Dinsdag 29 september 2009 23.26
Beste Eddie zonder achternaam, Ik kan me nauwelijks voorstellen dat Mirelle Thijsen of PhotoQ geïnteresseerd zijn in, dan wel deze discussie begonnen zijn om jou in de gelegenheid te stellen je onvrede te uiten over wie bij de Fotoacademie jouw brief beantwoord.

6. Daniël op Vrijdag 02 oktober 2009 21.39
Beste Robert, Die reactie gaat niet op voor alle leraren ( ik snap wel waarom je het zegt, maar ik wil diegene waar het niet voor geld wel graag "verdedigen" ) dat moest ik even kwijt! Betekent niet dat ik het niet eens ben met Eddie, ik kan daar wel wat aan toevoegen maar daar hebben ze bij de foac tegenwoordig een email adres voor ( zeghetons@fotoacademie.nl ). DW

7. Han Sieveking op Maandag 05 oktober 2009 22.42
Beste Robert, Er is in die 10 jaar veel veranderd aan de Fotoacademie: het goede behouden en op andere punten verbeteringen aangebracht. De huidige benadering lijkt nauwelijks nog op hetgeen jij toen hebt meegemaakt. En mijn 'bijdrage' aan de discussie heeft niet de strekking dat de Fotoacademie de wijsheid in pacht heeft, maar wel dat een onderzoek waarin de twee grootste spelers op dit gebied (Fotovakschool en Fotoacademie) niet betrokken worden op z'n minst onvolledig is. Bij deze nodig ik je van harte uit om eens een afspraak te maken en een keer langs te komen. Vriendelijke groet, Han.

8. Edie Peters op Dinsdag 06 oktober 2009 22.23
Beste reageerders, We hebben zo wel genoeg reacties over de Fotoacademie. Nieuwe bijdragen hierover staat PhotoQ niet toe. De discussie gaat immers eigenlijk over een ander onderwerp.

9. Edwin Westhoff op Zaterdag 14 november 2009 2.04
Een waardevol artikel met aanknopingspunten tot verdere discussie: 1. Wat vooraf gaat aan kwaliteitsbewaking is kwaliteitsverhoging. Waar hebben fotogr.docenten hun opleiding gehad? Niet bij een opl. voor fotografiedocenten. Zij hebben meestal geen did. aantekening, maar ook niet i.v.m. psychologie, filosofie, waarnemen, film,communicatie, creativiteitsontwikkeling en pedagogiek. 2: Het is nodig om een opleiding voor fotogr.docenten op te richten. 3: Het bespreken van werkstukken kwam ik niet tegen. Een moeilijk vak trouwens. Een voorbeeld uit de praktijk: studenten v.e. beroepsopleiding dachten dat het bespreken van foto’s een subjectieve zaak was. Het idee van objectieve bespreking van foto’s en vormgevingsprincipes was nog niet bekend. 4: Het accent op documentaire fotogr. is iets Nederlands: kunstzinnige fotografen kunnen het beste uitwijken naar de V.S. of Duitsland. 5: Het gebrek aan visie bij de overheid: het accent op kennisoverdracht sluit niet meer aan op de behoeften van de jeugd. Zij hebben vooral behoefte aan onafhankelijkheid en zelfontwikkeling. Bovendien wordt creativiteit onderdrukt in het reg. onderwijs. De visie dat creativiteitsontwikkeling kan leiden tot kwaliteitsverhoging in elk beroep moet nog doorbreken. Stellingen: 1.In het basis- en v.o. onderwijs zou beeldcommunicatie/educatie moeten worden ingevoerd; 2. vernieuwing v.h. het onderwijs (is nodig) waarbij het idee van kennisoverdracht wordt omgebogen naar ontwikkeling van leerlingen, i.r.t. de moderne communicatiemedia; 3. toek. docenten zouden een opleiding tot fotogr.docent moeten volgen; 4. een opleiding voor fotogr.docenten zou de volgende vakken moeten hebben: kunstgeschied., beeldcommunicatie, filosofie/theorie van de fotografie/film, psychologie, symboliek, waarnemen, vormgeving/compositie, creativiteitsontwikkeling, didactiek, pedagogiek,communicatie. Edwin Westhoff , fotograaf en docent fotografie. Het hele artikel: www.everyoneweb.com/fotografieonderwijs.

Plaats een reactie

Maximaal 2000 tekens, 2000 tekens over.

 
Archief
© 2008 - 2012 PhotoQ | Contact | Colofon | Development by IDCA Technologies