in ontwikkeling. Het is pas sinds de laatste twee decennia dat er gebaggerd werd in de rijke wateren van fotoarchieven, collecties en presentaties. Verschillende initiatieven op het vlak van onderzoek, publicaties en tentoonstellingen getuigen hiervan.

 

Tot nu toe was de naam Germaine Van Parys (°1893-+1983) niet op zo gekend wanneer het ging om de canon van fotografen die een wezenlijke bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van het fotografisch métier in België.

Wie de eerste publicatie gewijd aan leven en werk van Germaine Van Parys bekijkt, zal zich afvragen waarom? Germaine Van Parys heeft haar gedurfde meisjesdroom om professioneel fotojournalist te worden kunnen realiseren. Ze flaneerde als vrouwelijke fotopionier haar leven lang door het Belgische leven. Met evenveel liefde, vakmanschap en eruditie fotografeerde zij een volksgebeuren op een openbare markt in Brussel, een schilderkunstig tafereel in het begijnhof in Brugge als frivole Franse zangeressen of het genie Albert Einstein of oorlogsvluchtelingen. Bovendien was ze fotografe van het Koninklijk Huis. Ze deed dat weliswaar steeds met een andere ambitie en intentie, maar steeds met een uitgesproken authentiek talent.

 

 

 

De fotojournalist is een concrete fotograaf die de “feiten“ poogt vast te leggen. Maar welke feiten? En hoe? Is het niet de filosoof Nietzsche die stelde dat er geen feiten zijn, want dat alles interpretatie is? Het journalistieke is de verslaggeving van het dagdagelijkse, van het banale dat zonder er minder alledaags om te worden toch verschilt van de gebeurtenissen van de andere dagen, want anders is het geen nieuws. Het nieuws is niet het nieuwe, is geen vernieuwing, daarvoor is het te veel met die dagdagelijksheid verbonden. Het zijn die gebeurtenissen waarom een bepaalde dag anders is dan de andere, maar toch weer een dag als een ander. Want hoewel de journalistieke gebeurtenissen vaak overgewaardeerd worden door te spreken van een “historische dag“, wordt de geschiedenis pas later geschreven en worden veel “historische dagen“ vergeten. Het nieuws is pas nieuws omdat het opvalt binnen de bekrompen nabijheid van een daggebeuren. De foto’s blijven en ze laten de data vervagen, zodat wanneer een fotoreportage oud wordt, ze een andere dimensie verkrijgt. Ze laat een reconstructie toe van de structuur van het dagelijkse leven, ze wordt documentair en allicht een interessante bron voor de nieuwe geschiedenis.

 

Germaine Van Parys maakte indringende en op de huid klevende reportages. Haar portretten, stadslandschappen, straatscènes, sfeerbeelden, … trotseren de tand des tijds en stralen een bijzondere gevoeligheid en betrokkenheid uit. De vele opdrachten stelden haar in staat zich te ontwikkelen tot een universeel fotografe, een uitzonderlijke figuur in de groep van ‘concerned photographers’, die de mens steeds opnieuw centraal wist te stellen. Kortom, de foto’s van Germaine Van Parys zijn pareltjes van journalistiek-drama-in-een-oogopslag. Germaine Van Parys laat de kleine dingen van de dagen tijd worden en opent dus de weg naar beelden, scherper nog: denkbeelden.

 

Uit alles blijkt dat Germaine Van Parys een gedegen opleiding had, een brede belangstelling en scherpe blik had voor haar omgeving. Het fotografisch oeuvre van Germaine Van Parys kenmerkt zich door haar beheerste techniek, zinvolle esthetiek en relevante politieke context. De fotojournalistieke aspecten in de foto’s van Germaine Van Parys zijn gestoeld op haar dagelijkse zoektocht naar het ultieme fotobeeld dat een gebeuren en een beslissend moment moest visualiseren. Ze is zo door haar volgehouden engagement in de persfotografie een voorvechtster geworden in de echte zin van het woord en dit vijf decennia lang.

 

Sinds de dood van Germaine Van Parys bewaart Odette Dereze, de nicht van Germaine, het fotoarchief van Germaine. De 30.000 negatieven en vele prints werden, in tegenstelling tot vele andere archieven, op die manier gevrijwaard van vernietiging. Acht jaar geleden ontdekte Dimitri Vermeylen het archief en werd het volledige archief gedigitaliseerd. Ik werd uitgenodigd om een blik te werpen op het archief en was me onmiddellijk bewust van de belangrijke waarde van het archief en engageerde me om verder onderzoek te verrichten. Om al deze projecten te ondersteunen en het voortbestaan van het archief te verzekeren werd de Stichting Germaine Van Parys opgericht. Grote vraag is wat er met het archief moet gebeuren en hoe verder het te ontsluiten. In ieder geval is een grote prestigieuze tentoonstelling gepland met het werk van Germaine Van Parys en Odette Dereze in het Jubelparkmuseum in lente 2013. En nu op de kunstbeurs Linea in Gent (2 tot 6 december) wordt er in het kader van een goed doel-project een portfolio van 10 foto’s voorgesteld en te koop aangeboden, alsook een lezingendag georganiseerd.

 

Germaine Van Parys kon bijna elk onderwerp aan en zij bediende zich daarbij van verschillende invalshoeken en stijlen: romantisch, zakelijk, formeel, experimenteel, wervend of dienend. Zonder veel overdrijving mocht Germaine Van Parys zich zowel pers-, politie-, reis-, reclame-, kunst-, mode-, product-, bedrijfs-, oorlogs- als hoffotograaf noemen.

 

De foto’s die ze achterliet en die in dit boek België in Beeld verzameld zijn, trekken een spoor door meer dan een halve eeuw geschiedenis. Ze leiden ons naar de wereld van de pers, de politie, Belgisch Congo, de reclame, de kunst, de mondaine Brusselse warenhuizen, de cultuurwereld, de mode, de bedrijven, maar ook naar WO II, en bovendien maakt ze ons ooggetuige van het leven en de dood van de koninklijke familie. Ze focuste met haar nieuwsgierige blik op de onderwerpen van de dag en fixeerde tegelijkertijd haar foto’s dampend in het bad van de eeuwige thema’s die ons vandaag ontroeren en raken als een pijl door ons menselijk hart. Haar foto’s vormen een beeldende journalistieke kroniek van dromen, verdriet en vreugde, niet gedateerd en tegelijkertijd confronterend voor de kijker met het Belgisch (on-)verwerkt verleden.

 

Dit boek met zijn beklijvende foto’s slalomt ons doorheen een jarenlang verborgen fotoarchief van een zelfstandige fotografe die zich bekommerde om een spannend beeld te vatten op het juiste moment. Nu zien we de foto’s in het licht, mysterieus en krachtig in dit boek. Net zo echt en verrassend als de persoonlijkheid van Germaine Van Parys zelf.

 

Boek: ‘België in Beeld’, Germaine Van Parys, Uitgeverij Roularta, 2011

 

Expo Lineart: http://www.lineart.be/blikvangers/het-goede-doel-germaine-van-parys/