Nog even naar de New Market voor wat souvenirs en een poster van de in Bangladesh razend populaire Ruud Gullit. Ik zag een motortaxi met een groot portret van hem op de achterkant, helaas in het donker en te ver weg om een foto van te nemen.
Van mijn hotel nam ik een motorriksja en de kortste weg naar de markt voerde dwars door de campus van de universiteit.

Voor Dhaka was het daar erg rustig en groen; vrijwel niemand op straat. Ik voelde me goed, ging de volgende dag naar huis en daar had ik zin in.
De riksjachauffeur had er ook zin in en scheurde alsof hij Jacky Ickx was.

Plotseling klonk een harde knal. Ik dacht eerst dat het de uitlaat van de motortaxi was. Weer een knal en een heleboel geschreeuw. Op het dak van een universiteitsgebouw zag ik een heleboel mensen staan. Door het lawaai van de motor kon ik niet nagaan of het geschreeuw daarvandaan kwam.

Mijn chauffeur werd zenuwachtig en probeerde nog harder te rijden. Ik was bang dat de riksja uit elkaar zou spatten en was ook nieuwsgierig wat er aan de hand was. Een paar honderd meter verder kreeg ik hem zover dat hij stopte. Er was een muurtje waar we achter konden schuilen. Hij maakte me duidelijk dat verschillende groepen op het terrein elkaar aan het beschieten waren en hij wilde niet blijven. Ik betaalde hem en hij scheurde weg.
Ik kon het gebouw van achter de muur niet zien maar af en toe klonk er nog een geweerschot met een scherpe knal.

 

Het schieten stopte en na een minuut of tien waagde ik me terug op de weg. Een paar fietstaxi’s kwamen voorbij en er liepen mensen heftig gebarend op het pad naar het universiteitsgebouw waar de mensen op het dak stonden. Een paar merkten mij op en riepen me te komen kijken. Er was blijkbaar iets ergs gebeurd. Ik deed mijn camera om en begon het pad op te lopen. De adrenaline en angst gierden door mijn keel… als ze nou plotseling weer begonnen te schieten.Achter het gebouw zag ik een groep tierende, vooral jonge mensen. Ze stonden met gebalde vuisten te schreeuwen naar een gebouw aan de andere kant van de weg waar blijkbaar de geweerschoten vandaan waren gekomen.

Ik begreep nog steeds niet echt wat er aan de hand was maar het was duidelijk dat er een slachtoffer was gevallen en daar werd ik nu naar toe getrokken.
Een jonge man lag uitgestald op zijn rug met mensen er in een cirkel omheen en een oudere man met een baard, een soort van moslim geestelijke was constant religieuze teksten aan het prevelen.
Ik zag wat bloed op de grond en dwars door het voorhoofd van de man een kogelrond gat. Het leek bijna op een toneelvoorstelling. Langzaam begon het tot me door te dringen wat hier gebeurd was.

In beide gebouwen aan de verschillende kanten van de weg door de campus waren aanhangers verzameld van twee elkaar heftig beconcurrerende studentengroeperingen. Plotseling was er vanaf het ene gebouw geschoten en daar was deze man bij omgekomen.

In Bangladesh zijn de studenten net zo georganiseerd als de partijen in de nationale politiek. Deze groep hoorde bij de jeugdbeweging van de Awami League onder Sjeikh Hasina en die aan de andere kant van de weg waren aanhangers van Khaleda Zia van de Bangladesh Nationalist Party.
De studenten van mijn groep waren kwaad, heel kwaad en zagen mij als een getuige van de buitenwereld en wilden dat ik zoveel mogelijk foto’s zou maken.

Ook begonnen ze zich in een soort formatie te groeperen en ik vroeg me af of ze het andere gebouw gingen aanvallen. Dat leek me erg gevaarlijk vooral omdat het schot van de andere kant kwam en ik aan mijn kant geen enkel wapen zag.

Ze gingen een protestdemonstratie houden. Waar en wanneer dan? “Nu meteen, van af hier op de campus”
Ik moest mee. Ik was toch de getuige van het onrecht. Ik had het slachtoffer gezien.
Ze waren met een paar honderd man en ik bleef in de achterhoede.

Toen we de weg op liepen waar ik een uur eerder nog met mijn motortaxichauffeur over was gescheurd realiseerde ik me hoe ongelooflijk dom dit was. Op het terrein van het andere, meer moderne, gebouw van de aanhangers van Khaleda Zia stond een veel grotere groep en zo te zien kookten die ook van woede.

Een gigantisch grommen kwam bij hun vandaan en ik zag dat ze het op een rennen zette. Maar niet om van ons weg te komen, nee, ze renden zo hard mogelijk naar ons toe. Met stokken, messen en een paar geweren.

Ik kan me niet meer precies herinneren hoe lang dat duurde en hoe ik me precies voelde maar wel dat de zenuwen door mijn hoofd gierden en dat ik me realiseerde dat ik hier niet moest zijn. Ik had hier niets mee te maken, had gewoon ik mijn taxi moeten blijven zitten, of tenminste achter het muurtje.

Nu was het te laat. Ik was de enige buitenstaander, de enige buitenlander in de groep. Iedereen kon me van een kilometer afstand zien en ik had natuurlijk foto’s van het dodelijke slachtoffer gemaakt. De camera hing om mijn nek.

Helaas kon ik er niets meer aan doen, het was te laat. Het grommende dier kwam steeds dichterbij. “Mijn” demonstranten realiseerden zich dat ze zwaar in de minderheid waren en begonnen alle kanten op te rennen.

Plotseling voelde ik van achteren een arm om mijn nek. “What are you doing here? What the hell do you think you are….” en nog wat meer hardhandig geschreeuw en gevloek. Te laat dacht ik. Nu gaan ze me in elkaar slaan of tenminste raak ik mijn camera kwijt. Ik werd achter een boom getrokken, een beetje uit het gezicht van de andere aanstormende studenten van het andere kamp.

“You are very stupid to be with these students…. they are the enemy …”

Hij had me vast in een soort van houdgreep en gebaarde zijn kameraden dat hij de situatie onder controle had. Blijkbaar had hij aanzien, leek ook wat te oud om student te zijn. Later kwam ik er achter dat er bij deze groeperingen maar weinig echte studenten waren aangesloten.

Hij trok me verder mee, achter een paar struiken, naast een soort van schuurtje en ik begon me druk te maken waar het echte zware werk zou gaan beginnen.
In plaats daarvan liet hij me los en zei dat ik zo snel mogelijk van achter het gebouwtje naar een andere weg moest rennen en daar zou ik veilig zijn.
Hij liet me gaan maar wilde dat niet in het bijzijn van zijn medestrijders doen. “You were very stupid” waren zijn laatste woorden. Ik gaf hem gelijk en zette het op een rennen.

Een paar honderd meter verder was plotseling alles weer normaal. Het meer relaxte Dhaka. Een theeverkoper onder een grote oude boom. Ik bestelde er één en ging op een gammel krukje zitten. De oude man keek me wat vragend aan. Ik zag er wat opgewonden uit neem ik aan; zwetend en rood aangelopen.

Ik vertelde hem over mijn avontuur van het laatste uur.
“Oh yes, do not worry, they do this every Sunday…..”