dinsdag 22 mei 2012 De verbindende schakel in fotografie
Oog & Naald
Vorige Volgende
1 mei 2011 »
door Fran van der Hoeven

Bob Dylan kwam ook uit bij CBS. Miles Davis had dan wel bewezen dat je je vrouw op een LP-hoes kon zetten, maar dat is nog geen bewijs van een hechte relatie. Deze hoesfoto heeft dat wel. En was daardoor, in 1963, revolutionair. Cynthia Lennon kon toen nog gedwongen worden op de achtergrond te blijven. John moest als een begeerlijke vrijgezel overkomen.

‘The Freewheelin’ is Dylan’s tweede LP. Het werd zijn doorbraak. ‘Blowin’ in the Wind’ opende de plaat. Het was al een hit geweest voor Peter, Paul & Mary. Maar hij had nog niks te zeggen over de verpakking van zijn muziek.
 
Je kreeg gewoon een fotograaf toebedeeld. In dit geval Don Hunstein. De huisfotograaf van CBS die voor Miles Davis de opnames van ‘Miles Ahead’ en ‘Porgy & Bess’ had gefotografeerd. Dat heette in die tijd een actiefotograaf.
De mensen die hij fotografeerde waren altijd met iets bezig. Hier moest Dylan op hem af komen lopen of naar iets wijzen. Dat laatste met gemende gevoelens, zo te zien. De lach van zijn vriendin is ook net iets te veel voor zo iets onbenulligs.
 
Waarom kozen ze bij CBS voor deze hoesfoto? De titel ‘The Freewheelin” geeft aan dat die Bob Dylan zich van niemand wat aantrok. Zo liep hij er ook bij. Te veel haar voor die tijd, net als zij. The Beatles met hun brave pagekapsels waren toen een sensatie. Nu hopeloos ouderwets. Dit kan, zo’n vijftig jaar verder, nog steeds.
 
Of neem dat dunne, smerige jasje. Zelfs de kou kon hem blijkbaar niet stoppen. Zo overtuigd van eigen gelijk. More dash than cash. With God on our side. Norman Mailer noemde hem in die tijd “a snotty little son-of-a-bitch”.
Deze foto is een icoon voor jong en onafhankelijk zijn en rebelleren tegen de status quo. Alsof ze de laatsten zijn in een rij van een protestdemonstratie. 
 
 
 
 
Dat voel ik ook bij James Dean, die er op foto’s van Roy Schatt net zo bijloopt. Of je ziet een overeenkomst met de coverfoto van het nieuwste boek van Eddy Terstal. Maar beiden zijn alleen, hebben geen meisje naast zich. Zo’n vrouw die je er weer bovenop helpt als alles tegenzit. Bob lijkt hier een pas herstelde zieke; met de verpleegster voor het eerst weer naar buiten.
 
Op deze plaat staat ook “Bob Dylan’s Dream”. Daarin loopt hij met zijn ziel onder zijn arm. Zijn baby: “who stole away my heart from me, packed it all up in a suitcase and took it away to Italy, Italy.” Voor het eerst voelt hij zich eenzaam omdat zij hèm achter liet. Dat was hij blijkbaar niet gewend.
 
Dat meisje, Suze Rotolo, was zelfstandig genoeg om geen ‘snaar aan zijn gitaar te blijven’, zoals ze dat vertelt in haar boek ‘A Freewheelin’ Time’ (Doubleday, 2008).
 
 
Met enige verwondering beschrijft ze na 45 jaar die tijd in Greenwich Village. “We had something to say, not something to sell”. Dylan kwam via haar direct in aanraking met de burgerrechtenbeweging, haar ouders waren communist, maar ook met de poëzie van Rimbaud. Ze inspireerde hem niet alleen, maar hij was ook afhankelijk van haar mening over zijn songs.
 
Ze is altijd zelfstandig, kritisch en zelfbewust, kunstzinnig en warm gebleven.
 
En inderdaad, een half jaar alleen naar Italië geweest. Waar ze o.a. Françoise Gilot’s “Life with Picasso” las. “It made me think of Bob - Even though Picasso was a much older man than Bob and had experienced a lot more, their personalities were so similar, it was astounding. Picasso did as he pleased, not worrying about the consequences for the people around him or the effect his actions had on them. He took no responsibility, clarified nothing, came to no decisions and did nothing that would have made it possible or easier for the various women he was involved with to leave him and get on with their lives - I was floored. The same feeling kicked in that I had felt in New York; that men could always have it both ways. They were born in a society that gave them permission to do as they pleased. Women on the other hand, were sidelined.”
 
Dylan stuurde haar smartelijke brieven (“Written by a young writer on the rise who is in love” schrijft ze verontschuldigend), en zong over haar in ‘Bob Dylans Blues’, ‘Down The Highway’, “I’m in the mood for you” (“which is for you but I don’t mention your name… I wrote a song about that statue we saw in Washington of Thomas Jefferson-you’re in it.”).
“I tried to figure out this guy who was calling me to come home to him writing letters full of love; yet when I was with him, he seemed to take my presence for granted. I was expected just to be there by his side as he went about his business.”
 
 
© 2011 Proud Publishing Ltd. All Rights Reserved | Foto Don Hunstein
 
 
“I loved him and he loved me, but I had doubts about him, his honesty, and the way life would be.” Terug in New York vraagt hij haar ten huwelijk wat een beetje onrecht doet aan hun verhouding, ze kreeg het gevoel dat hij niet helemaal oprecht was. Haar oudere zus en anderen wezen op zijn hypocrisie en zijn eigenschap om iedereen om hem heen te manipuleren in zijn eigen voordeel. “Honesty was what I craved, and the more I needed to hear straight words from him, the more he twisted them like ropes to tie me down. I could not live like that.” Als blijkt dat ze ook nog zwanger van hem is, is dat net in een tijd dat het niet goed gaat tussen hen. Ze besluiten het kind niet te houden.
 
 
© 2011 Proud Publishing Ltd. All Rights Reserved | Foto Don Hunstein
 
 
Hij had ondertussen weer een stap gezet naar meer erkenning door een affaire te beginnen met Joan Baez, die toen veel bekender dan hijzelf was.
 
Ze is er niet door verbitterd, maar het heeft jaren geduurd om het te verwerken. Aldoor die liedjes op de radio, steeds maar weer diezelfde vragen. Dylan bleef een olifant in de kamer van haar leven, zei ze.
 
Suze stierf op 25 februari jl. In de NRC stond boven haar necrologie; “Suze Rotolo was het meisje van de hoes”. Op de foto is ze 19, hij 21.
 
Wij tegen de wereld, dat heeft ze altijd behouden.
 
Dylan wist wel wat goed voor ‘m was.
 
Wat een meisje, wat een vrouw!
 
 
 
 
Dit stukje werd mede mogelijk gemaakt door welwillende medewerking van Island Bookstore en Flesch grammofoonplaten, naalden en afspeelapparatuur.
Voor verdere illustraties heb ik materiaal gebruikt van de Proud Galeries site.
 
 
 
 
 
 
 
Plaatsen/Stemmen op:  
 
Archief
© 2008 - 2012 PhotoQ | Contact | Colofon | Development by IDCA Technologies