Partners
Oog & Naald
| Vorige | Volgende |
6 december 2010 »
Er is een accordeonist gestorven. Of naar een verzorgingsflat verhuisd. Bij de tweederondewinkel stond de bak ‘Hollands’ voor driekwart vol met Franse accordeonplaten.
Geen Kermisklanten of John Woodhousjes, maar echte musetteplaten. Nergens muzikantennamen, alleen de muziek telt. Platen van laag allooi op obscure labels. Muziek van het volk. Foto’s die er niet toe doen.
Er is een vast publiek voor deze muziek. Dat oefent in de huiskamer op deze platen. Daarom staat er altijd een accordeonist op de hoes. Een echte of een fotomodel. Je kunt dat zien aan de vingerzetting.
De man van ‘Musette en Tête’ lijkt me een echte. Wringt zijn vingers in een te raar standje. Net iets teveel een oplichterskop, versleten instrument en uitgewoonde broek. Kijkt ook niemand aan alsof hij echt speelt.
De locatie is de feestzaal achterin een café. Samedi-soir chez Julot; eerste deuntje → 8 uur. De vloer is bestand tegen grote hoeveelheden gemorst bier en sigarettenpeuken. De afgetrapte treden en kale planken van het optrekje doen niet moeilijk. Toch heeft iemand geprobeerd er nog iets van te maken.
Dit decor doet denken aan het circus of de achterkant van een woonwagen. Gevaarlijk volk. Komt hij net tussen die gordijnen vandaan of laten de dames zich daarheen lokken? Voorlopig kijken ze de kat uit de boom. Laat hem maar trekken. Gratis muziek.
Fotografie is ook controle. Wat er hier op rechts gebeurt, grenst aan het ongelofelijke. Een vrouw met een toog als hoofd, hoe laat je dat als fotograaf passeren? De foto wordt er alleen maar realistischer van. Iedere ‘fout’ in beeld maakt een foto menselijker.
Wat me verwondert op deze foto is de manier waarop iedereen staat. Aanwijzing van fotograaf G. Soulet? Groepsgedrag? Doet denken aan het spelletje waarbij je stappen moest zetten naar ‘die ‘m was’ zolang die het maar niet zag. Maar zijn kijkgedrag was onvoorspelbaar. Als je werd aangekeken terwijl je je verroerde, was je af. Je won door ‘m aan te tikken. Withakje gaat hier winnen.
De vrouw tegen de pseudo-aanplakzuil is later bevallen van een dochter die ook weer voor musettefoto’s poseerde. ‘Musette Rue de Lappe’ is daar een voorbeeld van. Op de achterkant van de hoes staat: Photo: Laguens (“photos de Michel Laguens- ont illustré de nombreuses pochettes de disques surtout les compilations et disques “bon marché” - low budget”, volgens francisharley’s website)
Deze accordeonist vertrouw ik niet. Vieze blikken zijn nog geen garantie. Die rechterarm hangt te laag en neemt veel te weinig ruimte. Waarschijnlijk omdat zij aan moest schuiven van de fotograaf. Zo te zien niet van harte. Gelijk had ze.
Zijn hand lijkt het instrument meer te ondersteunen dan te beroeren. De schouderriemen hangen los en beide knieën dragen het instrument; die man kan er niks van. Is het soms de eigenaar van de locatie? Veel verwijzing naar vlees in de achtergrond. Daarom die slagerstronie?
En dan dat ratje op rechts. Veel te amicaal hoe die arm daar ligt. Hij kijkt alsof zij iets moois verstoort tussen hem en de beenhouwer. Hij heeft zich verkleed als apache. Penozepet, sjaaltje en sing-sing trui. De geromantiseerde outfit van de Apachen of ‘jongens van de vlakte’, zoals ze bij Maigret in de Bruna boekjes voorkomen. Je ziet ze ook op foto’s van Brassai; hoerenlopers, kroegtijgers en pooiers allemaal met pet, om zich te onderscheiden van de hoge hoeden der elite.
Nadat ik dit had geschreven ging ik op vakantie. Wat een spannend moment om nabij Lille in een rommelige kelder van de stichting Emmaus daar opeens een vervolg op te vinden.
‘Chez Julot’ wil deze hoes ons doen geloven. De slagerij beschikt nu ook over een bar waarop een herenmanchet rust. En er komen twee prachtige damesbenen onder een korte rok vandaan. Ondanks de flitspuntjes in zijn ogen heeft hij een dooie blik. Ze leunt wat achterover om hem wat beter te bekijken, het is alsof ze een wassen beeld meesjouwt.
Ik zie hier ook de betekenis van deze muziek voor onze tijd in terug. Eigenlijk is het muziek van zo’n tachtig jaar geleden die maar niet dood wil, of vergeten zijn. Kennelijk voldoet het aan een paar behoeftes. Buiten virtuoos accordeonspel of iets ‘typisch Frans’ is het ook op een afstandelijke manier genieten van wat ooit smerig en gevaarlijk was.
Zoals je moeder je opnieuw over de boze wolf voorleest en je veilig ligt te gruwelen onder een warme deken.
Plaatsen/Stemmen op:
