dinsdag 22 mei 2012 De verbindende schakel in fotografie
Oog & Naald
Vorige Volgende
12 september 2010 »
door Fran van der Hoeven

Dit is een van de best bewaarde geheimen uit de Nederlandse Fonografische Geschiedenis. Een foto en een titel, meer niet. Nergens een naam. Ook geen aanduiding voor een sfeer of type publiek. ‘In a Midnight Mood’, ‘For Lovers Only’ of ‘By the Fireside’ had hier ook kunnen staan. Is het een product van een ziekenhuisomroep of een reclameplaat van een woninginrichtingzaak? De noodzaak van deze uitgave straalt je niet tegemoet.

Alles oranje, zoals de gloed van haardvuur. Een meisje op een bank in de hoek van een kamer. Hoge muren, veel lambrisering, grote open haard. Alles duidt op welvaart. Een hele bank vol vrouw, haardtegels voor de sier, brandende kaarsen in een goed verlicht vertrek, een suggestief flesje Bols binnen handbereik en de vloer ligt bezaaid met LP’s. Wat wil een man nog meer?
 
Ik herken er een aantal. Natuurlijk allemaal Philips platen: Michel Legrand, André Kostelanetz en’El Rodeo’ van Los Chilenos met die prachthoes van Emmerich Wenige uit 1957.
 
Dat is ook de tijd dat dit speelde. Volgens het weblog van mediajournalist Klaas Koopman (www.klaaskoopman.nl) is het een vergeten succesprogramma dat de Avro rond 1956-1957 uitzond: “Het werd gepresenteerd door een stem die Nederlands sprak met een Amerikaans accent. Hij sprak romantische teksten tegen een meisje/vrouw. Aansluitend zong hij dan, begeleid door het orkest van Gerard van Krevelen, een liedje uit het American Songbook.”
Monty Ford, was zijn schuilnaam. Jan van Veen’s ‘Candlelight’ avant la lettre.
 
“Ga nog niet weg. Ik moet je wat zeggen. Alleen voor jou.”, zegt Monty zacht omfloerst als je de plaat opzet. Tot dan toe leek het eerder of die vrouw op de bank dat bedoelde. Zo’n invloed heeft die cover. Mannen moesten die plaat kopen en hij is bestemd voor vrouwen. Slimme marketing.
 
De bakvis op de voorkant, Joke van Halen, lijkt op de eerste omroepster van de V.P.R.O.: Verti Dixon. Toen al een Enigma. De V.P.R.O. zag je nooit. Tante Hannie en Tanja Koen kende je, maar die Verti? Als je al wat zag dan had het altijd diezelfde sfeer als in het tijdschrift Kris-Kras; een goedbedoelde overmaat aan correctheid. Verre van verleiding. Dat blad had altijd dezelfde cover: clowntjes van papierscheursels in een tijd van volvette vierkleurendruk. Nooit spannend, geen helden. Zo hield je kinderen weg van de verlokkingen van de welvaartsindustrie. Hier staat Verti vast klaar om een verantwoord programma over poppenspelers in te leiden.
 

    foto Instituut voor Beeld en Geluid
 
Hetzelfde haar, jurk van gordijnstof en die Fanny Blankers Koen-frisheid. De Scandinavische tegenhangsters van de zwarte existentialistes. Maar Verti zou zich nooit hebben laten lenen voor zo’n bevallige pose of met armbanden gesignaleerd zijn. Eigenlijk is er in Hollandse Huiskamers sinds de 16e eeuw niet zoveel veranderd als je de schilderijen uit die tijd ziet. Vuur, drank en wilde wijven doen het altijd goed. Zouden ze toen een symbolische betekenis hebben gegeven aan die lege koperen bak voor het hout? Is haar vuurtje gedoofd?
De poten van het canapeetje zijn in ieder geval zedig bedekt met een rokje.
 
Joke doet bescheiden bevallig. Borsten en billen dringen zich niet als eerste aan je op. De enkels gekruist, schalks en elegant tegelijk; zo zaten dames in die tijd. Meisjes mochten ook zo liggen, want ze wisten nog niet hoe het hoorde. Maar dan wel als suggestie voor een knalfuif naast een radiomeubel en, zoals hier, met platenhoezen als vloerbedekking.
 
Alles ziet er naturel uit totdat je je voorstelt hoe dat voelt om zo op een bank te liggen. Vooral dat omhoog houden van je armen over die leuning heen omdat je dan duidelijker je gespreide vingers kan laten zien volgens de fotograaf. Dat moet nare tintelingen in je bovenarmen geven. Duurt het nou nog lang?
 
Vandaar die ietwat gepijnigde afwezige blik. Past wel bij die titel.
Dit is het laatste wat je ziet als je de deur achter je dicht doet. Ne me quitte pas. Aan haar lag het niet, met haar handen maakt ze het gebaar dat ze zichzelf vrijpleit. Of is dit wat je thuis aantreft na een drukke dag op kantoor?
 
Het blijft een raadsel.
 
 
 
 
 
 
Plaatsen/Stemmen op:  
 
Archief
© 2008 - 2012 PhotoQ | Contact | Colofon | Development by IDCA Technologies