Na bijna vierhonderd jaar gezamenlijke geschiedenis wordt op 10 oktober dit jaar de staatkundige relatie tussen Nederland en de Antillen opgeheven. Reden voor het Rijksmuseum en NRC Handelsblad om voor de dertiende editie van Document Nederland fotografe Ilse Frech uit te nodigen Curaçao en Bonaire in beeld te brengen. Aan de vooravond van deze historische gebeurtenis gaat Frech op zoek naar het Antilliaanse ‘zjeitu’- de geestkracht, energie, en ook elan en stijl - van de eilanden en hun bewoners.

 

Ruim vijftig foto's tonen Frechs zoektocht naar de ziel van deze eilanden aan de vooravond van hun autonomie. Document Nederland is voor het eerst in de Kunsthal Rotterdam te zien. De tentoonstelling is een indringend ‘bericht' van de Antillen nu, als onderdeel van de dertiende editie van Document Nederland dat altijd een actueel maatschappelijk fenomeen centraal stelt. De Nederlandse Antillen worden komend najaar staatkundig opgeheven na bijna 400 jaar gezamenlijke geschiedenis tussen Nederland en de Antillen. De eilanden Curaçao en Sint Maarten krijgen een autonome ‘status aparte' naar het voorbeeld van Aruba, terwijl Bonaire, St. Eustatius en Saba juist als bijzondere gemeenten met Nederland verbonden blijven.

 

Tijdens haar verblijf fotografeert Ilse Frech de cultuur op de twee verschillende eilanden: het gezinsleven, mensen in functie, de mannengemeenschappen, het uitgaansleven en de consumptiecultuur. Frech voelt zich aangetrokken tot sterke persoonlijkheden, veelal vrouwen, die ze op haar pad tegenkomt. Ze portretteert de mensen, tast met haar camera het rauwe en mystieke landschap af en zoekt naar mogelijke verbanden in de geschiedenis van de Antillen. Slavenhutten, zoutmijnen en ruïnes van plantages legt ze vast, maar ook het stedelijke landschap met de sporen van de mens en zijn materiële cultuur. Bewoners en hun verhalen komen dichtbij door haar poëtische, verstilde portretten. Haar fotografie vormt een kleurrijk palet van een complexe, soms gespleten samenleving die tegelijkertijd doortrokken is van mystieke spiritualiteit én van materiële uiterlijkheid.

 

*ZJEITU is een woord in het Papiamentu, een taal die wordt gesproken op de Benedenwindse Eilanden van de Nederlandse Antillen (Curaçao en Bonaire) en op Aruba, en is niet letterlijk te vertalen. 'Schwung', 'jeu', geestkracht, pit, energie en stijl zijn allemaal betekenissen die je aan 'zjeitu' kan geven.

Het project is mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van het Fonds voor beeldende kunsten, vormgeving en bouwkunst.