De scheikundige Arjan de Nooy bracht als verzamelaar het werk van tientallen Nederlandse fotografen bijeen. Zijn wetenschappelijke achtergrond heeft geleid tot een specifieke werkwijze, waarbij het onderzoek naar de levens en oeuvres van veelal onbekende fotografen centraal staat. In het kader van de vraag naar de rol en betekenis van ‘De verzamelaar’ heeft Marres de afgelopen jaren verschillende projecten georganiseerd, zoals La Collection Imaginaire en After Cage. Ditmaal toont Marres hoe de onderzoeksmatige benadering van

juist deze verzamelaar niet alleen van invloed is op de wijze van verzamelen, maar tevens onbekende auteurs of hiaten in de geschiedschrijving van de Nederlandse fotografie alsnog zichtbaar maakt. Onder de titel Beyond The Amateur – A collector’s perspective on the history of photography wordt een selectie gepresenteerd van het werk van die fotografen, die historisch als het meest significant kunnen worden beschouwd.

 

Zo zal er werk worden getoond van de 18e eeuwse natuurwetenschapper Adriaan Paauw, door De Nooy geclassificeerd als de uitvinder van de fotografie. Deze vergeten assistent van de botanicus Sebald Brugmans ontwikkelde al rond 1790 een fotografisch procédé waarmee hij voorwerpen als het ware kopieerde in de vorm van fotogrammen. De tweede fotograaf van wie werk zal worden getoond is Théophile de Bock, de schilder uit de Haagse School. In de archieven van de Haagse Kunstkring is recent een serie foto’s van zijn hand gevonden. Het blijkt dat hij foto’s van landschappen en bomen gebruikte als hulpmiddelen voor zijn schilderijen. Hij is daarmee één van de weinigen 19e eeuwse landschapsfotografen die Nederland kent. Tenslotte zijn er foto’s van Eline Portman te zien. Zij behoort tot een select gezelschap van vrouwelijke fotografen uit het begin van de 20ste eeuw. Zij heeft in en rondom Valkenburg vele portretten van toevallige passanten gemaakt, die onmiddellijk doen denken aan het werk van de Duitse fotograaf August Sander.

 

Alle drie de fotografen zijn uitvoerig beschreven door De Nooy in een onlangs gepubliceerd verslag van zijn onderzoek, getiteld De Facto, een geschiedenis van de Nederlandse fotografie (Uitgeverij IJzer, 2009), maar hun werk, waaronder de opzienbarende drukken van Paauw, zal voor het eerst in Marres worden getoond.

 

Beyond The Amateur – A collector’s perspective on the history of photography

Curator: Yvon Schoenmakers

Onderzoek & collectie: Arjan de Nooy

Fotografie: Adriaan Paauw, Théophile de Bock en Eline Portman